قسمت اول — بخش دوم
شرح زیارت حضرت ام‌المؤمنین (س)
سلسله ~۴ دقیقه مطالعه

قسمت اول — بخش دوم

❞السَّلامُ عَلَیْک یا اُمَّ الْمُؤْمِنِینَ❝

سلام بر تو اى مادر مؤمنان

❞النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ❝

پيامبر به مؤمنان از خودشان سزاوارتر [و نزديكتر] است و همسرانش مادران ايشانند

سوره مبارکه احزاب، آیه شریفه 6

◀️ در قسمت قبل معنای ام بررسی شد و گفته شد که به معنای اصل و اساس و جوهره هر چیزی می باشد. همچنین به این مطلب اشاره شد که حضرت خانم خدیجه کبری سلام الله علیها، مادر بزرگوار حضرت ام الائمه و الابرار، فاطمه زهرا سلام الله علیها می باشند. همچنین در حدیثی از پیامبر بیان شد که حضرت خانم خدیجه (س) سرچشمه انوار امامت می باشند.

در این قسمت بیان خواهیم کرد که حضرت ام المومنین سلام الله علیها، نه تنها سرچشمه انوار امامت می باشند، بلکه ایشان سرچشمه و منبع ذراری محمدی و نسل سادات فاطمی و کثرت ایشان در عالم می باشند. همچنین در معنایی عام ایشان طبق فراز زیارت، مادر همه مومنین در عالم می باشند.

در بیان ادله و عظمت لقب «ام المومنین» حضرت به این نکته باید اشاره شود که این لقب انحصارا در اختیار حضرت خانم خدیجه کبری سلام الله علیها می باشد، چنانکه در قسمت قبل بیان شد که بطن معنای «ازواجنا» در آیه شریفه "هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ" به طور مطلق به حضرت خانم خدیجه اشاره دارد.

همچنین رسول خدا (ص) در روایتی که خواهد آمد با لحنی قاطع بیان می دارند که مشیت و اراده الهی این هست که منحصرا و فقط از طریق حضرت خانم خدیجه کبری (س)، فرزندانی به رسول الله (ص) اعطاء شود و بقیه همسران ایشان از این موهبت محروم بودند.

وَ اللَّهِ لَقَدْ آمَنَتْ بِي إِذْ كَفَرَ النَّاسُ وَ آوَتْنِي إِذْ رَفَضَنِي النَّاسُ وَ صَدَّقَتْنِي إِذْ كَذَّبَنِي النَّاسُ وَ رُزِقَتْ مِنِّي الْوَلَدَ حَيْثُ حُرِمْتُمُوه‏

و الله وقتی مردم کفر ورزیدند او به من ایمان آورد، و وقتی مردم مرا رد کردند او مرا پذیرا شد، و وقتی مردم مرا تکذیب کردند او مرا تصدیق کرد، و وقتی شما از فرزند محروم شدید او برایم فرزند آورد. کشف الغمه فی المعرفه الائمه، ج1، ص 512

مقام و شئونات بی نهایت حضرت خانم خدیجه (س) آنقدر عظیم است که ائمه اطهار علیهم السلام، در مقام معرفی خود و انتسابشان به حضرت ام المومنین (س) مباهات می کردند، چنانکه در روایتی از امام حسن (ع) آمده است:

کُنْتُ اَنَا اَشْبَهَ‌ النَّاسِ‌ بِخَدِیجَةَ الْکُبْرَی

همانا من [امام حسن علیه السلام] شبیه ترین به حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها هستم. مناقب ابن شهر آشوب، ج4، ص 2

در باب کثرت سادات فاطمی که منشاء آن حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها می باشند، آمده است که وقتی حضرت زهرا (س) متولد شده اند، به حضرت خدیجه فرموده شد:

خُذِيهَا يَا خَدِيجَةُ طَاهِرَةً مُطَهَّرَةً زَكِيَّةً مَيْمُونَةً بُورِكَ فِيهَا وَ فِي نَسْلِهَا

«ای خدیجه! او را بگیر؛ در حالی که پاک، پاکیزه، مطهر، مبارک و خجسته است. در او و نسل او برکت قرار داده شده است.» الامالی صدوق، ص 595

حضرت خانم خدیجه کبری (س)، مادر همه مومنین نیز می باشند و همه مومنین در کهف حصین ایشان پناه دارند. چنانکه در وصف فداکاری ها و حمایت های ایشان از رسول الله (ص) آمده است که همه وجود و ثروت خود را فدای حضرت پیامبر (ص) کردند تا جایی اگر ایشان نبودند، اسلام گسترش پیدا نمی کرد.

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: «هیچ مالی هرگز به اندازه مال خدیجه به من سود نرساند.» رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله با مال حضرت خدیجه سلام‌الله‌علیها بدهکاران را از بدهی رهایی می‌بخشید و اسیران و گرفتارشدگان را آزاد می‌کرد، بار و هزینه کسانی را که توان تأمین خود را نداشتند بر عهده می‌گرفت، در حوادث و پیشامدها بخشش می‌کرد و در دوران اقامت در مکه، به فقرای اصحاب خود یاری می‌رساند. البرهان فی تفسیر القرآن، ج2، ص 675

یا در روایتی دیگر آمده است: اساس دین اسلام و پیشروی او بسه چیز شد: مال خدیجه، خلق پیغمبر، شمشیر علی. أطیب البیان ج4

حضرت خانم خدیجه کبری (س)، مادر بزرگوار حضرت خانم فاطمه زهرا (س) بودند که نسل امامان از ایشان می باشد و همچنین ایشان سرچشمه کثرت ذراری محمدی و سادات فاطمی در عالم هستند. همچنین این حضرت خانم خدیجه کبری سلام الله بودند که همواره حامی رسول الله (ص) بودند و یکی از ارکان گسترش اسلام بودند، در نتیجه همه مومنین الی الابد در پناه کهف حصین ایشان می باشند، و در این فراز از زیارت، به ایشان با لقب «ام المومنین» سلام می دهیم.

❖   ❖   ❖