شرح زیارت حضرت ام‌المؤمنین (س) — بخش ۴
شرح زیارت حضرت ام‌المؤمنین (س)
سلسله ~۵ دقیقه مطالعه

شرح زیارت حضرت ام‌المؤمنین (س) — بخش ۴

اَلسَّلامُ عَلَیْک یا اُمَّ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ سَیِّدَةِ نِساءِ الْعالَمِینَ
سلام بر تو ای مادرِ فاطمه زهرا، سرور زنان جهانیان
❞ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ طُوبَى لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ ❝

▫️❞ آنها که ایمان آوردند، و عمل صالح انجام دادند پاکیزه‌ترین (زندگی) نصیبشان است و بهترین سرانجام‌ها. ❝

سوره مبارکه رعد، آیه شریفه 29

در این بخش از زیارت حضرت خانم خدیجه کبری سلام الله علیها به عنوان مادر حضرت ام الائمه و الابرار، به ایشان سلام میدهیم. در بیان عظمت و اهمیت این شان از شئونات حضرت خانم خدیجه کبری (س) به این مطلب باید اشاره شود که حضرت خانم صدیقه کبری (س) در بخش هایی از خطبه مفاخره که در آن حضرت امیرالمومنین (ع) و حضرت خاتون دو عالم (س) به معرفی ذات مقدسشان می پردازند، به شانیت حضرت خانم خدیجه کبری (س) به عنوان مادرشان افتخار می کنند و خود را با آن شان معرفی می نمایند.

از جمله آنکه در فراز اول از این خطبه شریف، وقتی حضرت امیرالمومنین (ع) می فرمایند:

❞ أَنَا وَلَدُ فَاطِمَةَ ذَاتِ التُّقَى ❝

❞ من فرزند فاطمه، بانوی صاحب تقوا و پرهیزگاری هستم. ❝

سپس حضرت خانم فاطمه زهرا (س) فرمودند:

❞ وَ أَنَا ابْنَةُ خَدِيجَةَ الْكُبْرَى ❝

❞ و من دختر خدیجه کبری هستم. ❝

در جایی دیگر از این خطبه مبارکه، حضرت خانم صدیقه کبری (س) می فرمایند:

❞ قَالَتْ فَاطِمَةُ أَنَا بِنْتُ الصَّالِحَاتِ وَ الْمُؤْمِنَات ❝

❞ من دختر زنان شایسته و باایمان هستم. ❝

الفضائل لابن شاذان، ص 80

🔰از نکات قابل تامل در این فراز این است که حضرت خانم انسیة الحوراء (س) عبارات «الصَّالِحَاتِ» و «الْمُؤْمِنَات» را به صورت صیغه جمع بکار می برند که بیان می دارد جمیع شئونات صالحه و مومنه بودن به طور مطلق در حضرت خانم خدیجه کبری (س) به ظهور رسیده است.

◀️ بانویی که از میان تمام نساء، «طوبی» تنها به ایشان اعطاء شده است و حضرت خانم فاطمه زهرا (س) به چنین مادری افتخار می کنند. مادری برگزیده که شایستگی حمل نطفه حضرت خانم تفاحة الفردوس را داشته و به بهترین وجه از این ودیعه الهی، نگه داری و امانت داری کردند.

❞ و مرجع اهل البيت هؤلاء الى خديجة رضي الله تعالى عنها لأن الحسن والحسين من فاطمة وفاطمة ابنتها وعلي نشأ في بيتها وهو صغير ثم تزوج ابنتها بعدها؛ فظهر رجوع آل البيت النبويّ إلى خديجة دون غيرها. رضي الله تعالى ❝

❞ و ریشه و انتساب این اهل‌بیت به حضرت خدیجه رضی‌الله‌تعالی‌عنها بازمی‌گردد؛ زیرا حسن و حسین از فرزندان فاطمه هستند و فاطمه دختر خدیجه است. علی نیز از دوران کودکی در خانهٔ خدیجه پرورش یافت و پس از وفات او، با دخترش فاطمه ازدواج کرد. بنابراین، روشن می‌شود که خاندان اهل‌بیت نبوی به حضرت خدیجه بازمی‌گردند، نه به هیچ‌یک از دیگران. خداوند متعال از او خشنود باد. ❝

سبل الهدی و الرشاد، ج 11، ص 160

⬅️ حضرت امام حسن عسکری (ع) در صلوات حضرت زهرا (س) به این شان حضرت خانم خدیجه کبری (س) اشاره می فرمایند:

❞ اللَّهُمَّ وَ كَمَا جَعَلْتَهَا أُمَّ أَئِمَّةِ الْهُدَى وَ حَلِيلَةَ صَاحِبِ اللِّوَاءِ وَ الْكَرِيمَةَ عِنْدَ الْمَلَإِ الْأَعْلَى ❝

❞ خداوندا! همان‌گونه که او را مادر پیشوایان هدایت، همسر صاحب پرچم و بانویی گرامی و بلندمرتبه در نزد فرشتگان عالم بالا قرار دادی، ❝

❞ فَصَلِّ عَلَيْهَا وَ عَلَى أُمِّهَا خَدِيجَةَ الْكُبْرَى ❝

❞ پس بر او و بر مادرش، خدیجه کبری، درود و رحمت فرست؛ ❝

❞ صَلَاةً تُكْرِمُ بِهَا وَجْهَ أَبِيهَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ تُقِرُّ بِهَا أَعْيُنَ ذُرِّيَّتِهَا ❝

❞ درود و رحمتی که به‌واسطه آن، مقام و منزلت پدرش محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله را گرامی بداری و دیدگان فرزندان و نسل او را روشن و شادمان سازی. ❝

⬅️ ایشان به عنوان مادر حضرت ام الائمه و الابرار به عنوان سرچشمه نسل امامت و وعاء امام می باشند، چنانکه رسول خدا (ص) فرمودند:

❞ إِنَّ بَطْنَ أُمِّكِ كَانَ لِلْإِمَامَةِ وِعَاء ❝

❞ همانا رحم مادرت، ظرف و جایگاه امامت بود. ❝

مناقب ابن شهر آشوب، ج 3، ص 335

حضرت رسول الله (ص) در روایتی با توجه به شان ام الزهراء (س) بودن حضرت خانم خدیجه کبری (س) در مورد امام حسن و حسین (ع) می فرمایند:

❞ يَا مَعْشَرَ النَّاسِ أَ لَا أَدُلُّكُمْ عَلَى خَيْرِ النَّاسِ جَدّاً وَ جَدَّةً قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّه ❝
❞ ای گروه مردم! آیا شما را به کسانی راهنمایی نکنم که از نظر پدربزرگ و مادربزرگ، بهترینِ مردم هستند؟ عرض کردند: آری، ای رسول خدا! ❝
❞ قَالَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ فَإِنَّ جَدَّهُمَا مُحَمَّدٌ وَ جَدَّتَهُمَا خَدِيجَةُ بِنْتُ خُوَيْلِد ❝

❞ حسن و حسین؛ زیرا پدربزرگ آن دو، محمد (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و مادربزرگشان، خدیجه دختر خویلد است. ❝

الامالی شیخ صدوق، ص 437

حضرت امام حسن (ع) هم در روایتی به اینکه شبیه ترین به حضرت خدیجه (س) هستند افتخار می کنند:

❞ كُنْتُ أَنَا أَشْبَهَ النَّاسِ بِخَدِيجَةَ الْكُبْرَى ❝

❞ من شبیه‌ترین مردم به خدیجه کبری بودم. ❝

مناقب ابن شهر آشوب، ج 4، ص 2

◀️ در نتیجه در این فراز از زیارت حضرت خانم خدیجه کبری (س)، به ایشان که مادر بزرگوار حضرت سیدة نساء العالمین و امانت دار ودیعه الهی (تفاحة الفردوس) که سرچشمه مبارک نسل امامت و سادات فاطمی می باشند، سلام می دهیم.

❖   ❖   ❖