می‌گرید — اما نه بر خویشانش
مصیبة الزهراء (س)
سلسله ~۳ دقیقه مطالعه

می‌گرید — اما نه بر خویشانش

بخش ۲

عثمان بن ابان از امام صادق (علیه السلام) درباره این آیه شریفه پرسید:

«الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ وَ الْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا» [۱]

«…مردان و زنان و کودکان مستضعف، آنان که می‌گویند: پروردگارا! ما را از این شهری که مردمش ستمگرند بیرون بر…»

و حضرت فرمودند: ⚜️ «نَحْنُ ذَلِكَ» — آن مستضعفان ما هستیم.

آری — این خاندان نبی صلی الله علیه و آله و سلم هستند. اینان نزدیکان پیامبرند؛ همانان که نصّ قرآن به ایشان هدایت می‌نماید:

«قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَىٰ» [۲]

و مردمان را در پاداش رسالت نبی عهده‌ای نیست جز دوستی ایشان, که رسالت را جز هدایت به سوی ایشان هدفی نبود:

«إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ» [۳]

آمده بود تا عَلَم‌های منصوبِ الهی را برافرازد — آن پرچم‌ها که داعیان به سوی خدایند و دلیل‌های خشنودی او: «اَلسَّلَامُ عَلَى الدُّعَاةِ إِلَى اللَّهِ».

و این محمد است که می‌گرید — نه بر خویشانِ خویش، که بر محل‌های شناختِ خدا، و مسکن‌های برکتِ خدا، و معدن‌های حکمتِ خدا، و حافظان سرِّ خدا، و حاملان کتابِ خدا:

«اَلسَّلَامُ عَلَى مَحَالِّ مَعْرِفَةِ اللَّهِ وَ مَسَاكِنِ بَرَكَةِ اللَّهِ
وَ مَعَادِنِ حِكْمَةِ اللَّهِ وَ حَفَظَةِ سِرِّ اللَّهِ وَ حَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ» [۴]

بر آنان که حقشان هرگز شناخته نشد، و همواره غریب‌اند و غریب‌الغربا.

می‌گرید — نه بر برادرش، که بر حقیقتِ عالم.

می‌گرید بر کسی که جز به محبتش احسانی نیست، و جز به تکریمش ایمانی، و جز به ولایتش اسلامی و نمازی [۵]؛ بر کسی که خود امرِ خداست و خود صاحبِ امر، و آشکارکننده امرِ خدا [۶] — اما مأمور به سکوت، و به صبر در برابر آنان که عهد الهی را شکستند و امر الهی را نادیده گرفتند:

«الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» [۷]

می‌گرید — اما نه بر دخترش، که بر «أُمّ أبیها». بر او که مادرِ آفرینش است و عالم از مشکاتش هستی می‌گیرد. بر او که برزخِ میان حق و باطل است. بر او که رحمتِ مطلقِ الهی است.

و همین رحمت است که پشت دری می‌ایستد که در ورای آن، عذابِ الهی خودنمایی می‌کند:

«بَابٌ بَاطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ وَظَاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذَابُ» [۸]

می‌رود تا عالمیان فردای قیامت حجت را تمام‌شده بیابند.

می‌گرید بر چهره فاطمه — شمسِ عصمت — آنگاه که ظلمتِ دستانِ شیطان آن را فرا می‌گیرد.

و می‌گرید نه تنها بر دو سبطش، که بر همه سفینه‌های نجات و عَلَم‌های هدایت و چراغ‌های تاریکی؛ بر آنان که خونشان مباح می‌شود، و بر مردگانی که به یُمن ایشان روزی می‌خورند:

«بِيُمْنِهِ رُزِقَ الْوَرَىٰ» [۹]

گرگانِ درنده بر پاره‌پاره کردنشان می‌افتند. و سلام بر آن جان‌های پاک:

«السَّلَامُ عَلَى الْأَجْسَامِ الْعَارِيَةِ فِي الْفَلَوَاتِ، تَنْهَشُهَا الذِّئَابُ الْعَادِيَاتُ، وَ تَخْتَلِفُ إِلَيْهَا السِّبَاعُ الضَّارِيَاتُ…» [۱۰]

در معرکه دو کون فتح از عشق است / هر چند سپاه او شهیدند همه

و این صادقِ اهل بیت (علیه السلام) است که می‌فرماید:

«وَاللَّهِ مَا مِنَّا إِلَّا مَقْتُولٌ شَهِيدٌ» [۱۱]

به خدا سوگند از ما نیست مگر کشته‌ای شهید — و مقصودش فرزندان فاطمه است، همان محسنانِ عالم، که به جای محسنش به فاطمه ارزانی شدند.

آنچه گفتیم قطره‌ای از شأن امام نیست. امام را مقامی بس والاتر از این‌هاست. این گفته‌ها، و بسی بالاتر از این‌ها، خاصّ شیعیان امام است — آنان که از اهل بیت‌اند و اهل بیت از ایشان:

«شِيعَتُنَا مِنَّا وَ نَحْنُ مِنْ شِيعَتِنَا» [۱۲]
  1. سوره مبارکه نساء، آیه ۷۵
  2. سوره مبارکه شوری، آیه ۲۳
  3. «نَحْنُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ» — از کلام ائمه علیهم السلام
  4. زیارت جامعه کبیره
  5. بحار الأنوار، ج ۲۶، ص ۱
  6. زیارت جامعه کبیره
  7. سوره مبارکه بقره، آیه ۲۷
  8. سوره مبارکه حدید، آیه ۱۳
  9. زاد المعاد، ج ۱، ص ۴۲۲
  10. زیارت ناحیه مقدسه
  11. من لا يحضره الفقيه، ج ۲، ص ۵۸۵
  12. بحار الأنوار، ج ۲۵، ص ۲۱
❖   ❖   ❖