خطبه متقین، بخش ۱ — گفتاری درست و نیکو دارند

«همام» که مردی عابد و زاهد بود، روزی به دیدار امام علی (ع) نائل آمد و از امام درخواست کرد که پارسایان را بر او به گونه ای بیان فرماید که گویا آن ها را می بیند. امام پس از درنگی کوتاه این گونه لب به سخن گشود: ”... فَاِنَّ اللهَ مَعَ الَّذِِینَ اتَّقُوا وَ هُمْ مُحْسِنُونَ“

ای همام تنها خدا پروا باش و نیکی کن که خداوند با اهل تقوی و نیکوکاران است. گو اینکه بیان امام کوتاه و تمام بود، لیکن همام به این اندازه قانع نشد و مکرر اصرار ورزید که امام بیش از این برای او درباره اهل تقوی بگویند. سپس امام اهل تقوی را دارای فضائلی دانستند، که به شرح ذیل است:

اولین ویژگی متقین براساس خطبه متقین

نیکو گفتار: ”مَنْطِقُهُمُ الصَّوََاب“؛

(متقین) گفتاری درست و نیکو دارند.

به بندگانم بگو: «سخنى بگويند كه بهترين [سخن] باشد».

سوره مبارکه اسراء، آیه شریفه ۵۳

امام علی علیه السلام فرموده‌اند:

«عقل به گفتار صحیح راهنمایی می‌کند».

فضه نوبیه که در کلام حضرات اهل بیت (علیهم السلام) به «منا اهل البیت» مسمّی گردید،‌ اولین مفسر و حامل علم القرآن (در قرن اول هجری) بود که به دلیل مصاحبت و همنشینی با حضرات قرآن ناطق (علیهم السلام) و انس با قرآن ، به مقامی رسید که جز به زبان حضرت قرآن تکلم نمی کرد. از آنجا که خاتون فضه (علیها الرحمة) در بیت وحی،‌ کلامی جز کلام وحی نشینده بود، تکلُّمش تنها با حضرت قرآن بود. چنانکه نقل است :

فضه، کنیز حضرت زهراء (علیها السلام) در طول بیست سال، جز با آیات حضرت قرآن تکلّم ننمود.

منابع

• غررالحکم
• بحار الأنوار ، ج‏۴۳، ص: ۸۷
• عوالم العلوم و المعارف، ج‏۱۱، ص: ۱۰۴۳